Zwitserse mennonietenzijn goede landbouwers

Auteur: Jürg Rindlisbacher

In de huidige doperse gemeenschappen vormt landbouw nog steeds een belangrijke bron van inkomen. Slechts twee van de veertien kerken hebben geen boerengezinnen in hun midden. In sommige gemeenten in het Jura-gebergte, b.v. Kleintal, Sonnenberg of La Chaux-d’Abel, groeide de meerderheid van de leden op een boerderij op, of woont er nog steeds. De huidige mennonietenboeren verdienen in de bergachtige omgeving hun brood vooral door veehouderij: voor de slacht of als zuivelbedrijf, om kaas te maken, en ook door de eierhandel. Graan, fruit en groenten worden meestalgeteeld voor eigen gebruik, en soms verkocht. Op twee boerderijen in het gebied rondom Bazel en rondom Neuchatel wordt wijn gemaakt.

Van landbouw en veehouderijnaar industrie en sociaal werk
Meer dan vier eeuwen lang waren de woorden 'Zwitserse Doper' en 'Landbouwer' bijna synoniem. Zebewerkten het land in de Emmental en het Jura-gebergte,en stonden bekend als hardwerkende, betrouwbare boeren. De kerkdiensten werden ook op de boerenhovengehouden. Vaak waren de boeren ook nog voorganger – zo zorgden zij voor zowel hun dierlijke als hun menselijke kudde. Sinds de jaren 1950 veranderden steeds meer mennonietenvanwerk: van landbouwer naar sociaal werker of ze gingen werken in de industrie. Zij verruilden het platteland voor de stad waardoor bijvoorbeeld in Bern en Biel nieuwe gemeenten ontstonden. Tussen 1965 en 2011 is het aantal boerderijen onder de mennonieten met twee-derde afgenomen. De overgebleven boerderijen werdengroter, maar de gezinsgrootteen hoeveelheid werknemers per boerderij namen af,onder anderedoor mechanisatie en een steeds globalere afzetmarkt.

Doperse sporen in landbouw en veeteelt
Zwitserse mennonieten hebben een belangrijk stempel gedruktop de landbouw in hun land. Zowel door het ontginnen van land in de Jura in de vorige eeuwen, toen hardwerkende boeren uit Emmental zich in de beboste heuvels mochten vestigden, als door de veeteelt van bijvoorbeeld de Montbéliard koe of het Franches-Montagnes paard. Door huidigeveranderingen in de landbouw, zouden deze sporen kunnen verdwijnen. Het ontginnen van bergachtige gebieden wordt niet langer gezien als economisch voordelig, en het Franches-Montagnes werkpaard is niet langer nodig. Ondanks al deze ontwikkelingen blijven de huidige doperselandbouwers hun beroeptoegewijd uitoefenen. In november 2013 werd een mennonietenboer verkozen tot voorzitter van het Swissherdbook, de grootste veeteeltorganisatie van Zwitserland.

Vertaling: Eliza ten Kate