Trends en invloeden in de geloofsuiting


Auteur: Lukas Amstutz

Wie de veertien Zwitserse mennonieten gemeenten bezoekt zal al snel merken dat ze heel divers zijn. De stijl van de viering en de theologische overtuigingen variëren niet alleen tussen, maar ook binnen de gemeenten. Aan de ene kant komt deze diversiteit voort uit een hoge mate van autonomie in geloof en gemeentepraktijk. Aan de andere kant, als we deze diversiteit dichterbij bekijken ontdekken we een grote verscheidenheid aan theologische en spirituele invloeden en trends, zowel uit het verleden als uit het heden.

Piëtisme
In de negentiende eeuw raken veel gemeenten geïnspireerd door opwekkingsbewegingen. In SanktChrischona in de buurt van Bazel,wordteen groot aantal mennonieten geïnspireerd door het piëtistische seminarie dat daar in die tijd gesticht wordt. Zodoende komt er in veel gemeenten een piëtistisch klimaat met nadruk op bekering, dagelijkse godsdienstoefeningen en morele integriteit. Evangelisatie en buitenlandse missie hebben een hoge prioriteit, zo ook samenwerking met de ‘Evangelische Allianz’. Gaandeweg past men zich ook aan de wet- en regelgeving van de staat aan.Militaire dienstweigering op grond van gewetensbezwaarden, schuift in de negentiende eeuw naar de achtergrond.

Nieuwe invloeden
Na de Tweede Wereldoorlog brengen Noord-Amerikaanse mennonieten nieuwe invloeden. Geïnspireerd door de wederdopers uit de zestiende eeuw, hechtten zij veel waarde aan de navolging van Christus, saamhorigheid in de gemeente en geweldloosheid. Om de bijbelse, theologische en historische oorsprong van deze elementen in de gemeenten te versterken, wordt in 1950 de EuropäischeMennonitischeBibelschuleopgericht, nu als theologisch seminarie gevestigd op de BienenbergbijLiestal. In die jaren leidden doperse overtuigingen ertoe dat mennonietentoch weer gaan lobbyen voor vervangende dienstplicht, een proces dat vele jaren duurt maar in 1992 eindelijk gelegaliseerd wordt. Ondertussen is men zich ervan bewust dat het vredesgetuigenis meer is dan alleen dienstweigeren. Humanitaire hulp is daar zeker een onderdeel van, evenals conflictbemiddeling en het stimuleren van sociale gerechtigheid. Samen met andere kerken en organisaties worden activiteiten op dit gebiedondernomen.

Geloofsuitingen
In vieringen en kerkdienstenuit men zich tegenwoordig vaak in eenemotionele relatie met Godin de overtuiging dat de heilige Geest de mensen kan beroeren, ook door wonderen. Gevarieerde geloofsuitingen zijn onderdeel van de huidige Zwitserse mennonieten gemeenten. Of ze volledig onafhankelijke concurrenten blijven, of elkaar zullen aanvullen en omvormen tot een nieuwe eenheid in verscheidenheid, zal de tijd moeten leren.

Vertaling: Eliza ten Kate