Het sculptuurkerkje van Witmarsum

Auteur: Gerke van Hiele

Bij het Menno Simonsmonument (1878) aan It Fliet te Witmarsum is een sculptuurkerkje verrezen (2008). Architect is Joute de Graaf, destijds voorzitter van initiatiefneemster Stichting Doopsgezinde Monumenten in Friesland. Het geeft de contouren aan van 'Minne Siemens oud preeckhuis', de oorspronkelijke Vermaning die in 1879 werd afgebroken. Men heeft er voor gezorgd dat het niet een besloten vermaning is geworden, maar een open ruimte waarin licht, wind en regen vrij spel hebben. Naast bedevaartsplaats is Witmarsum nog meer een open plek van bezinning en bezieling geworden in de weidsheid van het Friese land.

 

Spiritualiteit

Voor velen is dit nieuwe sculptuurkerkje een goede aanzet om na te denken over de betekenis van de doopsgezinde traditie. Het kerkje is onderdeel van een meditatieve route op Menno's geboortegrond langs drie kernmomenten van de traditie. Deze route begint bij de Koepelkerk in Witmarsum, de plek waar Menno ooit in 1536 de deur achter zich dicht trok. Dit moment tekent de doperse beweging als een vernieuwingsbeweging. Vervolgens is het oude schuilkerkje van Pingjum de uiting van een geschiedenis van vervolging en verdeeldheid. Doopsgezinden werden 'stillen in den lande'. Ten slotte herinnert het open en veelkleurig sculptuurkerkje ons aan onze opdracht om op zoek te gaan naar een eigentijdse vormgeving van ons gemeenteleven, waar ter wereld we ook mogen wonen.

 

Verleden, heden en toekomst

Vroeger kwamen buitenlandse toeristen op deze plek vol verwachting aan, maar gingen zij enigszins teleurgesteld naar huis. Naast het monument is er nu dit stijlvolle open kerkje dat  wijst op de contouren van deze doperse wijze van kerk en gemeente zijn. Het raamwerk staat er.  Het komt er voor ons op aan om in vertrouwen verder te bouwen aan een authentieke geloofs- en levenspraktijk.

 

Doperse kenmerken

Vanzelfsprekend kun je bij deze doperse contouren allereerst aan de Shared Convictions (MWC 2009) denken, maar ook  aan de diverse structuurelementen van onze traditie zoals doop en avondmaal, discipelschap, zelfstandige gemeenten, vredeswerk etc. Daarnaast zouden we ook kunnen denken aan het  zevental  geloofspraktijken van Augsburger: radicale verbondenheid, koppige trouw, vasthoudende ‘gelatenheid’, doorleefde deemoed, robuuste geweldloosheid, concrete dienstbaarheid, authentiek getuigenis.

 

Bronnen: David Augsburger, Dissident discipleship, A spirituality of self-surrender, love of God and love of neighbor, (Grand Rapids 2006).  F. Stark, E.J. Tillema (red.) Kracht van een minderheid (Zoetermeer 2011). G.J.J. van Hiele, ‘De zevensprong. Over doperse spiritualiteit’ in: Doopsgezinde Bijdragen  34 (2008), 127-152.