De ‘Pax Boys’ – Onze vredesengelen

Auteur: Isabel Mans

'Wij zagen ze als engelen', zei een vrouw die ze aan het werk had gezien. De vredesengelen die ze bedoelde waren jonge mannen die na de Tweede Wereldoorlog als dienstweigeraar uit de Verenigde Staten naar Duitsland gestuurd waren om te helpen met de wederopbouw. Zij deden vredeswerk via de hulporganisatie Mennonite Central Committee (MCC).

Liefde als levensfilosofie
Roger Hochstetler kwam in 1951 naar Duitsland om zijn solidariteit met de Duitsers te tonen. Ook al had Duitsland de wereld onvoorstelbaar veel leed berokkend, toch voelde Hochstetler zich betrokken bij zijn christelijke broeders en zusters in dat land. De meeste Amerikanen in die tijd haatten de Duitsers, maar Hochstetler zei: ‘Liefde is altijd mijn levensfilosofie geweest, we bouwden huizen om oorlogsslachtoffers te helpen’.
The Pax Boys bouwden nederzettingen voor vluchtelingen met een mennonieten achtergrond uit Pruisen en Rusland, en richtten er nieuwe gemeenten op.

Ambassadeurs in de naam van Christus
De Pax Boys kwamen in 1950 naar Duitsland 'In Christus' naam', wat tevens het motto van de MCC is. Ze wilden 'Ambassadeurs van de vrede' zijn; ze leefden in eenvoudige accommodaties, sloegen een salaris af, en betaalden zelfs 75 dollar per maand om aan het project deel te mogen nemen. Dwight Wiebe schreef:

De betekenis van vrede is een tijd om te herstellen, om te zorgen, om te repareren... Ik kwam in de jaren vijftig in Europa aan, en ontmoette daar dertig jonge Pax Boys, tussen de achttien en de 22 jaar oud, die naar Duitsland waren gekomen om hun christelijke geloof in daden om te zetten. Ze waren er allemaal klaar voor om ambassadeurs van de vrede te zijn.

Zonder aanwijzingen vooraf of professionele hulp groeven ze kelders, legden ze funderingen en bouwden ze huizen met slechts eenvoudig gereedschap. Plaatselijke kranten schreven verbazingwekkende artikelen over de Pax Boys' bereidheid om huizen voor vreemdelingen te bouwen – voor gewezen vijanden.

Tastbare daden van vrede
Acht Pax Boys hadden vijf maanden nodig om een kerkzaal in Krefeld te bouwen. Dit betekende een grote besparing voor de gemeente, zowel qua geld als qua tijd. In de stad Wedel bij Hamburg werden tussen 1954 en 1958 een kerkzaal en elf woningen gebouwd. Aan het eind van de jaren vijftig woonden er 120 mensen. De Pax Boys droegen ook bij aan het jongerenwerk en hielpen om de gemeente in Wedel op te bouwen. In een landschap verwoest door oorlog waren ze een zichtbaar teken van vrede.

Vertaling: Eliza ten Kate