Academische Theologie en Vredeswerk

Auteur: Fernando Enns

Het Instituut voor Vredestheologie van de Universiteit van Hamburg is in 2006 opgericht als het eerste academische instituut voor doperse theologie.

Tot die tijd moesten studenten voor een opleiding als leraar of pastoraal werker, of die geschiedenis en theologie vanuit een dopers perspectief aan hun studie wilden toevoegen, naar de Verenigde Staten, of naar het Doopsgezind Seminarium in Amsterdam.

Vredestheologie
De grootste bijdrage die de mennonieten hebben geleverd aan het internationale oecumenische debat is hun vredestheologie, die gebaseerd is op het uitgangspunt van geweldloosheid.

Het centrale thema van deze theologie, zoals die voor het eerst gepredikt werd door de wederdopers in de zestiende eeuw, is dat het christelijke geloof een levensstijl zou moeten zijn gekenmerkt door een actieve betrokkenheid bij gerechtigheid en vrede zonder geweld, en een toewijding aan deintegriteit van de schepping. Deze visie heeft belangrijke implicaties voor alle andere aspecten van de theologie:

Ten eerste de manier waarop de theologie wordt uitgevoerd, ten tweede de inhoud van de theologie zelf. Louter door haar aard is vredestheologie oecumenisch, en verbonden met andere kerken, tradities en culturen, en creëert ze een dialoog met andere religies.

Daarom werkt het Instituut nauw samen met de Missions Academy en de Academy of World Religions aan de Universiteit van Hamburg.

Vredeswerk in de volledige zin des woords
Deze opvatting over vredestheologie moet niet alleen beperkt blijven tot  theologische debatten. Als we geweld in al zijn aspecten begrijpen – zowel direct door een individu, indirect door een politiek of financieel systeem, of cultureel,denk aan alle soorten discriminatie – dan betekent dat automatisch dat de behoefte om geweldloosheid te creëren aanwezig moet zijn in alle aspecten van het leven.

Het eerste wat het Instituut deed was het oprichten van een 'Interdisciplinaire Werkgroep voor Vredeswerk', waar academici uit verschillende disciplines samenwerken. We creëerden een programma van vredesonderwijs voor studenten uit alle vakgebieden waarin theologie en religie een belangrijke rol spelen.

Sinds 2011 biedt het Instituut tevens een speciale cursus in mediation. Een openbaar forum, het mennoFORUM, is opgericht in samenwerking met de mennonieten gemeente Hamburg, met als doel het bespreken van actuele onderwerpen met kopstukken uit de politiek, economie, cultuur en religie. Het Instituut heeft ook enkele publicaties uitgebracht die aantonen dat vredestheologie en vredesonderwijs een belangrijke stem hebben. Zowel binnen als buiten de academische wereld is het belangrijk die stem te blijven horen.

Vertaling: Eliza ten Kate